Demensia ialah isu kesihatan awam yang mendesak dengan implikasi meluas terhadap orang-orang yang hidup dengan demensia, keluarga mereka dan pelbagai rakan kongsi masyarakat. Walaupun anekdot dan cerita menawarkan pandangan yang berharga mengenai keadaan ini, memahami kerumitan demensia juga memerlukan pemeriksaan yang menyeluruh terhadap perangkaan tempatan dan global.
Artikel ini bertujuan untuk memberikan analisis menyeluruh mengenai perangkaan demensia, menjelaskan tentang kelazimannya, kesannya dan potensi untuk campur tangan.
Perangkaan Tempatan
Kelaziman
Di Singapura, tersebar luasnya demensia merupakan satu kebimbangan yang ketara, memberi kesan kepada orang ramai merentasi pelbagai kumpulan usia.
Menurut kajian Kesejahteraan Warga Emas Singapura (WiSE) pada tahun 2023 yang dijalankan oleh Institut Kesihatan Mental (IMH), kira-kira 1 dalam 11 individu berusia 60 tahun ke atas hidup dengan demensia. Peratusan mengejutkan ini meningkat dengan usia di mana 1 dalam 2 orang berumur 85 tahun ke atas didiagnosis dengan demensia. Kelaziman demensia nampaknya telah berkurangan sedikit sejak kajian sebelum ini yang dijalankan pada 2013.
Kesan keadaan ini diperburukkan oleh perubahan demografi Singapura ke arah penduduk yang semakin menua. Dengan jangka hayat yang meningkat dan masyarakat yang semakin menua, unjuran menunjukkan bahawa bilangan orang yang hidup dengan demensia di Singapura boleh mencapai 152,000 menjelang 2030, seperti yang dilaporkan oleh Kementerian Kesihatan pada 2021. Perubahan demografi Singapura jelas terlihat dalam klasifikasinya sebagai “masyarakat tua” pada tahun 2017, dengan jangkaan untuk mencapai status “sangat tua” menjelang tahun 2026, seperti yang digariskan dalam Prospek Penduduk Dunia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNWPP) pada tahun 2015. Trend demografi ini menekankan keperluan mendesak untuk strategi komprehensif bagi menangani peningkatan tersebar luasnya demensia dan menyokong mereka yang terjejas oleh keadaan ini.
Keprihatinan untuk Semua Peringkat Usia
Di Singapura, demensia merupakan satu keprihatinan pelbagai rupa yang menjangkaui batas usia, menjejas individu daripada semua peringkat usia, termasuk mereka yang mengalami Demensia Permulaan Muda (YOD). Walaupun banyak terdapat salah faham bahawa demensia terutamanya menjejas orang dewasa yang lebih tua, statistik dari Institut Sains Neuro Nasional (NNI) menjelaskan tentang kelaziman kes-kes YOD dalam pelbagai kumpulan umur. Lebih daripada 100 kes YOD atau Gangguan Kognitif Ringan (MCI) permulaan muda didiagnosis setiap tahun di NNI, menunjukkan pengiktirafan yang semakin meningkat terhadap keadaan ini dalam kalangan mereka yang lebih muda.
Source: National Neuroscience Institute, Singhealth.
Dalam dekad yang lalu, NNI telah melihat peningkatan yang stabil dalam kes YOD yang baru didiagnosis, dengan kira-kira 30 peratus daripada orang yang hidup dengan demensia yang dilihat di NNI mempunyai YOD, dan orang termuda yang didiagnosis baru berusia 40 tahun. Secara berkadar, lebih banyak kes YOD disebabkan oleh faktor yang berkaitan dengan angin ahmar dan kecederaan otak traumatik berbanding dengan mereka yang didiagnosis pada umur lebih 65 tahun.
Pada tahun 2019, NNI mencatat 245 kes baharu YOD, peningkatan ketara daripada 60 kes pada tahun 2013, dan kira-kira 75 kes baharu pada suku pertama tahun 2023. Angka-angka ini menekankan keperluan mendesak untuk meningkatkan kesedaran dan menyediakan sokongan bagi individu yang hidup dengan YOD, dan strategi penjagaan kesihatan komprehensif yang disesuaikan untuk memenuhi pelbagai keperluan individu yang hidup dengan demensia di semua peringkat umur.
Adalah penting untuk diperhatikan bahawa walaupun NNI berfungsi sebagai pusat diagnostik terkemuka bagi mereka yang hidup dengan YOD, perangkaan ini mungkin tidak sepenuhnya menunjukkan kelaziman YOD di Singapura.
Realiti Penjagaan
Seperti yang dinyatakan dalam kajian Peralihan Penjagaan Antara Penjaga Keluarga Warga Emas Singapura (TraCE), purata usia penjaga adalah 62 tahun, dengan wanita membentuk golongan majoriti. Selain itu, sebahagian besar (73%) adalah anak-anak atau menantu kepada orang yang mereka jaga, manakala yang lain termasuk pasangan, adik-beradik, dan cucu. Perlu diambil perhatian, kira-kira satu daripada tiga penjaga tidak pernah berkahwin, menekankan pelbagai demografi yang terlibat dalam tanggungjawab penjagaan demensia.
Kesan penjagaan demensia ke atas kehidupan penjaga amat mendalam, menjejas kesejahteraan emosi, kestabilan kewangan, dan mutu kehidupan mereka secara keseluruhan. Lebih daripada 7 dalam 10 orang penjaga (74%) menyatakan mereka merasa terbeban dengan tanggungjawab mereka, menurut kajian bersama antara Milieu dan Demensia Singapura pada tahun 2023. Berkaitan dengan kestabilan kewangan, satu kajian oleh Yayasan Lien pada tahun 2018 mendedahkan bahawa kos penjagaan demensia jauh lebih tinggi berbanding penjagaan sosial atau penjagaan harian biasa, kira-kira 40% lebih tinggi. Pada masa yang sama, ramai penjaga merasa terpaksa meninggalkan pekerjaan mereka untuk menjaga orang tersayang, yang mengakibatkan pendapatan berkurangan dan tahap tekanan yang meningkat.
Walaupun mendedikasikan purata 33 jam seminggu untuk penjagaan, penjaga menerima latihan dan sokongan formal yang terhad, dengan hanya 5% menghadiri sebarang latihan penjaga dan 38% menyedari adanya subsidi untuk kursus penjaga. Tambahan pula, hanya sebahagian kecil daripada mereka (28%) menerima cuti penjagaan warga emas jika mereka bekerja, menekankan keperluan untuk sistem sokongan yang lebih kukuh bagi penjaga.
Kesan Ekonomi Demensia di Singapura
Penjagaan demensia di Singapura merupakan cabaran ekonomi yang signifikan bagi kedua-dua keluarga dan masyarakat. Menurut Kajian mengenai Kos Kewangan Penjagaan Keluarga untuk Orang dengan Demensia di Singapura, perbelanjaan yang dijangkakan pada tahun 2015 berjumlah kira-kira S$2.8 bilion, dengan anggaran menunjukkan angka ini akan meningkat tiga kali ganda menjelang tahun 2030.
Beban ekonomi adalah sangat ketara dalam kes YOD, di mana kos keseluruhan hampir dua kali ganda berbanding demensia pada orang dewasa yang lebih tua. Individu yang hidup dengan YOD yang tinggal dalam kalangan masyarakat menghadapi kos tahunan median sebanyak SGD 21,391, jauh lebih tinggi daripada SGD 11,356 yang ditanggung oleh warga emas yang mengalami demensia. Kos tidak langsung, termasuk kehilangan pendapatan dan perbelanjaan berkaitan penjagaan, banyak menyumbang kepada beban ekonomi YOD. Tambahan pula, kos bersih penjagaan tidak formal bagi demensia, yang merangkumi masa yang dihabiskan oleh penjaga untuk menjaga orang yang hidup dengan demensia, adalah besar dan meningkat dengan tahap keparahan. Penemuan ini menekankan keperluan mendesak untuk strategi yang berkesan bagi menangani kesan ekonomi yang semakin meningkat akibat penjagaan demensia di Singapura.
Perangkaan Global
Kelaziman
Laporan Alzheimer Sedunia 2015 menganggarkan bahawa seseorang di dunia menghidap demensia setiap 3 saat , menyumbang kepada populasi global lebih 55 juta individu yang hidup dengan keadaan tersebut pada tahun 2020. Apa yang membimbangkan, angka ini dijangka naik hampir dua kali ganda setiap 20 tahun, mencapai 78 juta menjelang 2030 dan 139 juta menjelang 2050. 60% tinggal di negara-negara berpendapatan rendah dan sederhana—angka yang dijangka meningkat kepada 71% menjelang 2050.
Trend ini amat ketara di kawasan yang mengalami perubahan demografi yang pesat, seperti China, India, dan negara-negara jiran mereka di Asia Selatan dan Pasifik Barat.
Penyelidikan menunjukkan bahawa kebanyakan orang yang hidup dengan demensia belum didiagnosis secara rasmi. Kira-kira tiga perempat daripada mereka yang terjejas kekal tidak didiagnosis, menghalang mereka daripada mendapatkan rawatan, penjagaan, dan sokongan teratur yang perlu dan ditawarkan dengan adanya diagnosis rasmi. Perangkaan ini menekankan skala global demensia dan menyoroti keperluan mendesak untuk strategi komprehensif bagi menangani kesannya terhadap individu dan masyarakat di seluruh dunia.
Pengalaman Penjaga
Penjaga demensia di seluruh dunia menghadapi pelbagai pengalaman, seperti yang dinyatakan dalam Laporan Alzheimer Sedunia 2019. Meskipun terdapat cabaran, lebih separuh daripada mereka meluahkan sentimen positif tentang peranan penjagaan mereka, menekankan kepentingan sumbangan mereka kepada kesejahteraan orang tersayang. Walau bagaimanapun, penjagaan ada kesan negatifnya, dengan lebih daripada 50% melaporkan kesan buruk ke atas kesihatan mereka, termasuk tekanan fizikal dan mental.
Selain itu, sebahagian besar, kira-kira 35%, telah memilih untuk menyembunyikan diagnosis demensia orang yang mereka sayangi, mencerminkan dinamik emosi kompleks yang menyelubungi keadaan tersebut.
Tambahan pula, tanggungjawab penjagaan memberi kesan kepada pelbagai aspek kehidupan penjaga, dengan lebih 60% mengalami gangguan kepada kehidupan sosial mereka. Tambahan pula, hampir separuh daripada penjaga menyebut bahawa pekerjaan mereka terjejas akibat tuntutan penjagaan, dengan kadar yang lebih tinggi diperhatikan di negara-negara berpendapatan pertengahan atas.
Kesan Ekonomi Demensia Secara Global
Ia telah dinyatakan dalam Laporan Alzheimer Sedunia 2015 bahawa kos demensia di seluruh dunia berjumlah AS$ 818 bilion pada tahun 2015, mewakili 1.09% daripada GDP global pada masa itu. Kini, kos tahunan global telah melebihi US$ 1.3 trilion dan dijangka meningkat kepada US$ 2.8 trilion menjelang 2030. Unjuran ini merangkumi pelbagai perbelanjaan, termasuk penjagaan tidak formal (sokongan tidak berbayar daripada keluarga dan lain-lain), kos penjagaan sosial langsung (yang disampaikan oleh penyedia penjagaan masyarakat dan kemudahan kediaman), dan kos penjagaan perubatan langsung (perbelanjaan rawatan dalam penjagaan kesihatan asas dan sekunder).
Antara kos-kos ini, perbelanjaan penjagaan perubatan langsung menyumbang kira-kira 20% daripada perbelanjaan demensia global, manakala kos penjagaan sektor sosial langsung dan penjagaan tidak formal masing-masing menyumbang kira-kira 40%.
Dengan memahami kelaziman demensia dalam masyarakat tempatan kita berbanding dengan masyarakat di peringkat global, serta mendapat gambaran yang lebih baik tentang kos dari segi masa dan kewangan, kita boleh menganggarkan dengan lebih tepat kesan sosial demensia dalam masyarakat kita dan di mana penyelidikan atau subsidi sangat diperlukan.
Tell us how we can improve?
- Institute of Mental Health. (2024, August 28). IMH Study shows decrease in prevalence of dementia and improvement in treatment gap among older adults in Singapore over the past decade. [Press release].
- Dr Chiew, H.J. (2021, July 10). Young-Onset Dementia: Improving Outcomes With Early Recognition at Primary Care. National Neuroscience Institute. https://www.nni.com.sg/news/defining-med/young-onset-dementia
- The Straits Times. (2023, June 10). Significant share of caregivers to elderly face health woes themselves: Duke-NUS study. https://www.straitstimes.com/singapore/significant-share-of-caregivers-to-elderly-face-health-woes-themselves-duke-nus-study
- Dementia Singapore. (2023, September 21). https://dementia.org.sg/wp-content/uploads/2023/11/FINAL-Dementia-SG-x-Milieu-Media-Release.pdf
- Woo, L. L., Thompson, C. L., & Magadi, H. (2017). Monetary cost of family caregiving for people with dementia in Singapore. Archives of gerontology and geriatrics, 71, 59–65. https://doi.org/10.1016/j.archger.2017.03.006
- Alzheimer’s Disease International, World Alzheimer Report 2015. The Global Impact of
Dementia: An Analysis of Prevalence, Incidence, Cost and Trends. https://www.alzint.org/u/WorldAlzheimerReport2015.pdf - Alzheimer’s Disease International, World Alzheimer Report 2019. Attitudes to dementia. https://www.alzint.org/u/WorldAlzheimerReport2019.pdf
- Alzheimer’s Disease International, World Alzheimer Report 2024. Global changes in attitudes to dementia. https://www.alzint.org/u/World-Alzheimer-Report-2024.pdf